Drewno jest materiałem naturalnym, który nieustannie reaguje na warunki panujące w jego otoczeniu. Jednym z czynników mających największy wpływ na jego zachowanie jest wilgotność. Drewno ma zdolność pochłaniania wilgoci z powietrza oraz oddawania jej, gdy otoczenie staje się bardziej suche. Jest to naturalny proces, jednak długotrwałe działanie nadmiernej wilgoci może prowadzić do zmian w wyglądzie, wymiarach, a nawet właściwościach użytkowych drewnianych elementów.

 

1. Drewno pochłania wilgoć z otoczenia

Drewno jest materiałem higroskopijnym. Oznacza to, że jego wilgotność zmienia się w zależności od warunków otoczenia. Jeśli drewniane skrzynki, płyty sosnowe, regały lub inne wyroby przez dłuższy czas znajdują się w miejscu o wysokiej wilgotności powietrza, materiał zaczyna stopniowo ją pochłaniać. Proces ten może zachodzić nawet wtedy, gdy drewno nie ma bezpośredniego kontaktu z wodą. Wystarczy przechowywanie produktów w wilgotnej piwnicy, garażu, magazynie czy słabo wentylowanym pomieszczeniu. Jesienią takie warunki występują szczególnie często ze względu na większą ilość opadów, niższe temperatury oraz mniejszą możliwość naturalnego osuszania pomieszczeń.

2. Pęcznienie – naturalna reakcja drewna na wilgoć

Jednym z najbardziej widocznych skutków zwiększania się wilgotności drewna jest jego pęcznienie. Wraz z pochłanianiem wilgoci materiał może zwiększać swoje wymiary. Zmiany te nie zawsze są duże i zauważalne na pierwszy rzut oka, jednak mogą mieć znaczenie w przypadku elementów, które powinny zachowywać określony kształt i wymiary. Dotyczy to między innymi płyt sosnowych, desek, elementów konstrukcyjnych czy części wykorzystywanych do produkcji wyrobów drewnianych. Jeżeli wilgoć jest pochłaniana nierównomiernie, poszczególne fragmenty materiału mogą reagować w różnym stopniu. W efekcie może dochodzić do wyginania lub wypaczania elementów. W przypadku gotowych wyrobów drewnianych zmiany wymiarowe mogą również wpływać na ich użytkowanie. Dlatego tak ważne jest przechowywanie produktów w warunkach możliwie stabilnych i odpowiednich do ich przeznaczenia.

3. Odkształcenia i zmiany kształtu

Nadmierna wilgotność może być szczególnie problematyczna, gdy drewno jest na nią narażone przez długi czas. Płyta czy deska pozostawiona w zawilgoconym pomieszczeniu może z czasem zmienić swój pierwotny kształt. Ryzyko wzrasta dodatkowo wtedy, gdy materiał jest nieprawidłowo składowany – na przykład opiera się o ścianę, leży na nierównym podłożu lub jedna jego strona ma znacznie większy kontakt z wilgocią niż druga. Właśnie dlatego sposób składowania jest równie istotny jak warunki panujące w pomieszczeniu. Płyty powinny być ułożone w sposób zapewniający im stabilne podparcie, a skrzynki, regały i inne produkty warto chronić przed bezpośrednim kontaktem z mokrym podłożem oraz zawilgoconymi powierzchniami.

4. Wilgoć może wpływać również na wygląd drewna

Nadmierna wilgotność nie musi prowadzić wyłącznie do zmian wymiarowych. Może również wpływać na estetykę naturalnego materiału. W niekorzystnych warunkach na powierzchni drewna mogą pojawiać się przebarwienia, plamy lub naloty. Szczególnie niebezpieczne jest połączenie wysokiej wilgotności z ograniczoną cyrkulacją powietrza. Jeśli drewno przez dłuższy czas pozostaje wilgotne i nie ma możliwości odpowiedniego wyschnięcia, mogą powstać warunki sprzyjające rozwojowi pleśni oraz grzybów. Z tego względu przykrycie drewnianych produktów szczelną folią nie zawsze jest dobrym rozwiązaniem. Jeśli pod osłonę wcześniej dostała się wilgoć, a powietrze nie może swobodnie krążyć, jej odprowadzanie może być utrudnione.

5. Jak ograniczyć wpływ nadmiernej wilgoci na drewno?

Podstawą jest właściwe przechowywanie. Drewniane produkty najlepiej umieszczać w suchym, przewiewnym miejscu, chronionym przed opadami oraz bezpośrednim kontaktem z wodą. Ważna jest również cyrkulacja powietrza – szczególnie w piwnicach, garażach i magazynach, w których jesienią łatwo może gromadzić się wilgoć. Płyt, skrzynek czy innych wyrobów nie powinno się pozostawiać przez dłuższy czas bezpośrednio na mokrej posadzce, ziemi czy przy zawilgoconej ścianie. W przypadku produktów przeznaczonych do użytkowania na zewnątrz warto również zadbać o odpowiednie zabezpieczenie powierzchni, dopasowane do rodzaju drewna i sposobu jego wykorzystania.